Organizasyon, belirli hedeflere dönük ortak çalışma düzeni olan, çevresi ile bağlantılı toplumsal bir varlıktır.Bir organizasyonun yapı taşları binalar-tesisler ya da yönetmelikler değil, insanlar ve topluca yaptıkları işlerdir.

Organizasyon Şeması, Organizasyon Yapısı

Organizasyon Şeması, organizasyonun “yapısını” gösterir. Organizasyonun yapısı:

Yöneticilerin yetki ve sorumlulukları ile, ast-üst bağları yoluyla oluşan kademeler,

Kişilerden birimlerin, birimlerden bölüm ve grupların oluşmasıyla organizasyon bütünün “çatılması”,

Bölümler arasında iletişim, eş güdüm ve bütünleşme sağlayan sistemlerin kurulması ile oluşur.
Kurumsal stratejinin gerekleri, şirketin yapısını belirleyen en önemli unsurdur. Bir şirket yeni bir strateji benimsediğinde çoğu kez yapısını da yeniler.

Aşağıdaki belirtilerden her hangi birini gözlemliyorsanız, şirketinizin yapısı çizdiğiniz hedeflere uymuyor demektir. Bu durumlarda mutlaka organizasyon modelinizi sorgulayınız:

Karar almakta geç ve zayıf mı kalınıyor?

Teşkilatınız çevresindeki değişimlere aktif ve “yenilikçi” bir tepki vermiyor mu?

Gereğinden çok mu çatışma yaşanıyor?
Tek bir piyasaya sınırlı sayıda ürün veya hizmet sunan bir şirket, tek merkezden yönetilen “işlevler” modeline göre rahatça çalışabilir. Bu yapıda önde gelen hedefler verimlilik ve kalitedir.

Başarılı bir şirket giderek farklı piyasalara girmeye ve yeni ürün ve hizmet hatları açmaya yönelecektir. Bu stratejide, ortama ve rekabete göre hızlı karar alma ve esneklik ön plana çıkar. Ürün, müşteri veya bölge gruplarına göre bölünmüş “Gruplu Model” bu iddiaya daha iyi cevap verebilir:

Eğer bir şirket:

Verimlilik ve esneklik hedeflerinden birini diğerinin önüne koyamıyorsa,

Kıt kaynaklarını farklı ürünler arasında paylaştırma baskısı yaşıyorsa,

Hem pazarda etkin hem üretimde verimli olması çok kritik ise,

Çetin ve belirsiz ortamda bölümler arasında mükemmel eş güdüm sağlaması zorunlu ise,
iki ayrı ast-üst yapısını bir arada taşıyan modellerden en yaygın bilineni olan “Matris Modeli”ni geliştirmeyi düşünebilir:

Bu modelde gruplar ürün, müşteri veya bölgeye göre olabileceği gibi, çeşitli projelere göre de kurulabilir. Yatay ilişkiler daimi veya süreli olabilir, ast-üst ilişkisi biçiminde sıkı ya da “görev takımları” halinde esnek çalışmayı gösterebilir.

Matris modeli yaklaşık otuz yıl önce ortaya atıldı. Giderek daha yaygın şekilde benimsenen modelin belirsiz ve karmaşık durumlarda şirkete esneklik sağladığı, öğrenmeyi ve insan kaynağını geliştirdiği açıkça görülüyor. Yalnız, modeli benimsemeden önce yanıtlamanız gereken bazı kritik sorular da var:

Çalışanlar, çift ast-üst ilişkisinin zorluklarını kaldırabilecekler mi? Şirketteki insan ilişkileri becerisi ve eğitim düzeyi buna uygun mu?

Yöneticiler sık sık uzun toplantılar yapmayı, çelişkilerini bu toplantılarda iletişim, ikna ve akıl yoluyla çözmeye hazırlar mı?

Kurum kültürü ast-üst ilişkileri yerine “çalışma arkadaşı” ilişkisinin yerleşmesine geçit veriyor mu?

Şirketiniz gerçekten de bu modeli gerektiren iki yönlü baskı altında mı?
Bu soruların tümüne olumlu yanıt veremiyorsanız, matris modeli şirketinize yarardan çok zarar getirebilir

ORGANİZASYON HİZMETLERİMİZ İÇİN BİZE ULAŞIN